Küresel piyasalarda “barış” fiyatlanıyor

ABD ve İsrail ile İran arasındaki olası savaşın diplomatik çözüm yollarıyla sona erebileceği umutları, ABD Başkanı Donald Trump’ın açıklamalarıyla güçlendi. Trump, İran ile anlaşma belgesinin neredeyse tamamlandığını ve yakın bir zamanda imzalanacağını belirtti. Trump, “Belgelerin son hali üzerinde çalışıyoruz. Sürecin birkaç gün içinde tamamlanması ve bir imza töreni düzenlenmesi bekleniyor.” dedi. İran lideri Mücteba Hamaney’in anlaşmayı onaylayıp onaylamayacağına ilişkin soruya ise Trump, “Anladığım kadarıyla evet.” yanıtını verdi. Ancak, İran basını, ABD ile potansiyel anlaşmaya dair herhangi bir mutabakat metninin henüz Tahran tarafından onaylanmadığını duyurdu. Orta Doğu’da uzlaşı sürecine ilişkin çelişkili açıklamalara rağmen, bölgedeki gerilimlerin diplomatik yollarla çözülebileceği umutları, petrol fiyatları ve tahvil faizlerinde sert dalgalanmalara neden oldu. Trump’ın Hürmüz Boğazı’nın anlaşmanın imzalanmasının ardından açılacağı yönündeki açıklamaları, Brent petrol fiyatlarının dün yüzde 5,6 düşüşle 17 Nisan’dan bu yana ilk kez varil başına 90 doların altına gerilemesine sebep oldu. Düşen petrol fiyatlarının enflasyon risklerini bir miktar hafifletmesiyle ABD tahvil piyasasında alımlar arttı. ABD’nin 10 yıllık tahvil faizi dün yaklaşık 10 baz puan düşüşle yüzde 4,47’ye geriledi. Analistler, Trump’ın açıklamalarının net olmasına rağmen, yatırımcıların somut gelişmeleri görmeyi tercih ettiğini ve temkinli iyimserlikle hareket ettiklerini belirtti. Bu gelişmelerin ardından, ABD Merkez Bankası’nın yıl sonuna kadar faiz artırma ihtimaline yönelik beklentiler zayıflarken, bankanın aralık toplantısında politika faizini 25 baz puan artırma olasılığı yüzde 77 olarak öngörülüyor. Ayrıca, ABD’de üretici enflasyonu mayıs ayında beklenenden yüksek geldi. Ülkede Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE), mayısta aylık bazda yüzde 1,1, yıllık bazda ise yüzde 6,5 artarak beklentilerin üzerinde gerçekleşti. Enerji maliyetlerindeki artışın üretici enflasyonunu yukarı çekmeye devam ettiği vurgulandı. ABD’de tüketici enflasyonundaki artışın yanı sıra üretici fiyatlarındaki yükselişin enerji maliyetlerinden kaynaklandığı ve enflasyon baskısının kısa vadede devam edebileceğine işaret edildi. Öte yandan, işletmelerde yaygınlaşan yapay zekanın, verimliliği artırarak maliyetleri azaltabileceği düşünülüyor. Bu olayların yanı sıra, ABD’de büyük şirketlerin halka arz süreçleri yakından takip ediliyor. Elon Musk’ın sahibi olduğu SpaceX şirketi, 75 milyar dolar kaynak toplayarak küresel finans tarihinin en büyük halka arzını gerçekleştireceğini duyurdu. Şirket, hisselerin bugün Nasdaq Global Select Market ve Nasdaq Texas borsalarında “SPCX” koduyla işlem görmeye başlamasını ve halka arz işlemlerinin 15 Haziran’da tamamlanmasını öngörüyor. Analistler, SpaceX’in başarılı bir halka arz gerçekleştirmesinin diğer teknoloji şirketlerinin de halka arz planlarını teşvik edebileceğini ve uzay teknolojileriyle ilgili şirket hisselerine yönelik talebi artırabileceğini belirtti. Petrol fiyatlarındaki düşüş devam ediyor. Bu gelişmeler ışığında ABD’nin 10 yıllık tahvil faizi yüzde 4,46’da, dolar endeksi ise 99,7’de sabit seyrediyor. Altının ons fiyatı dün yüzde 3,4 artarak 4.211 dolara yükselmiş olsa da, yeni günde yüzde 0,7 azalarak 4.183 dolara geriledi. Brent petrol ise yeni işlem gününde yüzde 0,8 azalışla varil başına 87,7 dolardan işlem görüyor. Bu gelişmelerle S&P 500 endeksi yüzde 1,75, Nasdaq endeksi yüzde 2,54 ve Dow Jones endeksi yüzde 1,86 yükseldi. ABD’de endeks vadeli kontratlar da olumlu bir seyir izliyor.

Avrupa borsaları dün pozitif bir seyir izlerken, Orta Doğu’daki gelişmeler bölgenin gündeminde önemli bir yer tutuyor. Avrupa Merkez Bankası (ECB), Orta Doğu’daki savaşın neden olduğu enflasyon baskıları sebebiyle Eylül 2023’ten bu yana ilk kez faiz artırımı yaptı. ECB Başkanı Christine Lagarde, Orta Doğu’daki artan savaşın küresel piyasalarda önemli enflasyon baskıları yarattığını belirterek, faiz artırımını bu sebeple gerçekleştirdiklerini açıkladı. Lagarde, savaşın ekonomik faaliyetleri etkilediğini ve hizmet sektöründe yavaşlamaya, imalat sektöründe ise tedarik zinciri baskılarına rağmen şirketlerin direncinin devam ettiğini ifade etti. ECB, yüzde 2’lik fiyat istikrarı hedefini korumayı amaçlarken, petrol fiyatlarındaki şok ve tedarik belirsizlikleri nedeniyle bu yıl için enflasyon tahminini yüzde 3,0’a yükseltti. Enflasyonun 2027’de yüzde 2,3 olması beklenirken, yüzde 2’lik hedefe 2028 yılında ulaşılabileceği öngörüldü. Bu gelişmelerin ardından avro/dolar paritesi yüzde 0,3 artışla 1,1580 seviyesine yükseldi. Almanya Merkez Bankası (Bundesbank) Başkanı Joachim Nagel, “Temmuz toplantısı için tüm seçeneklerimizi açık tutuyoruz; gerekirse yeniden harekete geçmeye hazırız.” şeklinde konuştu.

Bu gelişmelerle birlikte, İngiltere’de FTSE 100 endeksi yüzde 0,48, Almanya’da DAX 40 endeksi yüzde 0,06, Fransa’da CAC 40 endeksi yüzde 0,48 ve İtalya’da FTSE MIB 30 endeksi yükseldi. Avrupa’da endeks vadeli kontratlar ise pozitif bir başlangıç yaptı.

Asya borsalarında ise risk iştahı yükseliyor. Güney Kore’de Kospi endeksinde gözle görülür bir artış yaşanırken, bölge genelinde alıcı bir seyir izleniyor. Japonya’da ise sanayi üretimi nisanda yavaşlama eğilimi gösterdi. Ülkede sanayi üretimi nisanda yıllık bazda yüzde 2, aylık bazda ise yüzde 0,5 artış gösterirken, önceki aya kıyasla ivme kaybetti. Ayrıca, aynı ayda kapasite kullanım oranı yüzde 0,8 azaldı. Bu gelişmelerin ardından kapanışa yakın Japonya’da Nikkei 225 endeksi yüzde 3,2, Güney Kore’de Kospi endeksi yüzde 6,9, Çin’de Şanghay bileşik endeksi yüzde 1,4 ve Hong Kong’da Hang Seng endeksi yüzde 1,7 yükseldi.

Yurt içinde ise ödemeler dengesi verileri yakından takip ediliyor. Borsa İstanbul’da BIST 100 endeksi dün yüzde 0,01 düşüşle 13.743,50 puandan kapanış yaparken, VİOP’ta BIST 30 endeksine dayalı haziran vadeli kontrat ise yüzde 1,69 yükseldi. Analistler, cari işlemler hesabının nisanda 5 milyar 437 milyon dolar açık vereceğini tahmin ederken, bu yıl için 50 milyar 580 milyon dolar açık beklediklerini belirttiler. Dolar/TL dünü 46,1860’tan tamamlarken, bugün bankalararası piyasada önceki kapanışın yüzde 0,1 üzerinde 46,2510 seviyesinden işlem görüyor. Piyasa katılımcıları, yurt içinde ödemeler dengesi istatistiklerinin yanı sıra yurt dışında İngiltere’de büyüme, sanayi üretimi, Almanya’da enflasyon ve ABD’de Michigan Üniversitesi tüketici güven endeksi verilerini takip edeceklerini belirttiler. Teknik açıdan, BIST 100 endeksinde 13.900 ve 14.000 seviyelerinin direnç, 13.600 ve 13.500 seviyelerinin ise destek konumunda olduğu ifade ediliyor.