Gıda etiketleri artık daha şeffaf. Yanıltıcı ifadeler, görseller ve marka algıları yasaklanırken, tüketicinin gıda okuryazarlığı artırılıyor. İşte yeni düzenlemeler…
Gıda etiketlerinin okunabilirliğini artırmak, yanıltıcı görselleri ve ifadeleri engellemek amacıyla yeni düzenlemeler hayata geçirildi. Bu düzenlemelerle gıda okuryazarlığının desteklenmesi hedefleniyor.
Yapılan düzenlemeler, gıda işletmecilerinin piyasaya sunacağı yeni gıdalar için kuralları belirlerken, tüketicinin gıda güvenliğini en üst düzeyde sağlamayı amaçlıyor. Avrupa Birliği (AB) listesinde yer alan ve Türkiye’de kullanımı uygun görülen 189 yeni gıda bileşeni mevzuat kapsamına alındı. Ancak, GDO’lu mikroorganizma kullanımı, domuz kaynaklı veya böcek içermesi gibi nedenlerle 32 gıda bu kapsamın dışında tutuldu.
Yeni kurallara göre, gıdaların adı ve net miktarının tüketicinin kolayca görebileceği bir alanda bulunması zorunlu hale geldi. Alkol, şeker veya tatlandırıcı içeren ürünlerde bu bilgilerin diğer bilgilerden ayrı, açık ve belirgin şekilde yazılması şartı getirildi. Aroma verici ile üretilen ürünlerin etiketlerinde gerçek gıda görselleri yerine, ürünün ‘aromalı’ olduğunun açıkça belirtilmesi zorunlu kılındı.
Birbiriyle karıştırılabilecek gıdaların adında ve etiketinde, sahip olmadığı özelliklere atıfta bulunan “… tadında”, “… lezzeti”, “… keyfi” gibi ifadeler yasaklandı. Örneğin, tereyağı aromalı ayçiçeği yağı ve margarinlerde “tereyağı tadında” ifadesi kullanılamayacak. Benzer şekilde, kokolin ürünlerinde “çikolata tadında”, sütlü buz ürünlerinde “dondurma keyfi” gibi ifadeler de engellendi. Zeytinyağı dışındaki bitkisel yağlarda zeytin veya zeytin ağacı görselleri ile “zeytinyağı tadında/lezzetinde” gibi ifadelerin kullanımı da yasaklar arasına girdi.
Doğal aroma verici veya doğal renklendirici içeren, ancak başka aroma ve renklendirici içermeyen gıdalar için bu ifadelerin kullanımına yönelik kurallar belirlendi. Yenilebilir buzlu ürün etiketlerinde, ürünün dondurma olduğu algısı oluşturacak ifadelerin yer alması da yasaklandı.
“Köy ürünü” algısı oluşturabilecek marka ve ifadelerin kullanımına da sınırlama getirildi. Kanatlı hayvan ürünlerinde, hayvanların yetiştirme yöntemine uymayan ve tüketiciyi yanıltıcı görsellerin kullanımı önlendi. İçeriğinde farklı bitkisel yağlarla tereyağı veya zeytinyağı bulunan ürünlerde, yalnızca bu bileşenleri öne çıkararak “tereyağlı” veya “zeytinyağlı” şeklinde adlandırma yapılması yasaklandı.
Toplu tüketim yerlerinde servis edilen veya satış yerlerinde paketlenen gıdalarda, tüketicinin satın alma tercihini etkileyebilecek bileşenlerin açıkça belirtilmesi zorunlu hale geldi. Birbirinin yerine kullanılabilen bileşenlerin gıdanın adıyla birlikte tüketicinin görebileceği şekilde sunulması kararlaştırıldı. Yer fıstığıyla üretilen baklavada yalnızca “fıstıklı” yerine “yer fıstıklı” ifadesinin kullanılması zorunlu kılındı.
Yurt içinde üretilen ürünlerde ithal algısı, ithal ürünlerde ise yurt içinde üretildiği izlenimi veren marka, ifade ve görsellerin kullanımı yasaklandı. Gıdaların silah, kafatası, beyin, dudak ve göz gibi şekil veya görsellerle piyasaya arz edilmesi engellendi. İçeriğinde krema bulunmayan ürünlerde “krema” ifadesi yerine “krema sos” ifadesi kullanılacak. Bitki çaylarında hazırlama yönteminin etiket üzerinde açıkça belirtilmesi zorunlu oldu. Menülerde ise ürün içerikleri ve enerji değerlerine ilişkin bilgilerin tüketicilere sunulması şartı getirildi.
